W 70. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego

W 70. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego w piątek, 1 sierpnia br., o godz. „W” – tj. godz. 17.00 na Skwerze Sybiraków, przy obelisku upamiętniającym żołnierzy Armii Krajowej, odbędzie się manifestacja patriotyczna.

Przypomnijmy, że co najmniej kilkunastu inowrocławian walczyło z bronią w ręku w Powstaniu Warszawskim. Inni pełnili służbę cywilną, a dr Stanisław Wachowiak – mający dawne bliskie związki z naszym miastem, prezes Banku Ludowego w Inowrocławiu i pierwszy po wyzwoleniu w 1919 r. przewodniczący Rady Miejskiej – był współpracownikiem generała Bora-Komorowskiego. Do stolicy przedostali się głównie inowrocławianie z kręgów inteligencji i młodzieży studenckiej. Najpełniej udokumentowane są okupacyjne dzieje „Kujawiaka” plutonowego podchorążego Wiesława Knasta z batalionu „Czata 49”. „Kujawiak” poległ 7 września w obronie szpitala św. Łazarza. Z kolei 14 września zginęła Czesława Reichertowa, absolwentka gimnazjum im. Marii Konopnickiej, w czasie walk łączniczka w sztabie na Mokotowie. Także na Mokotowie, ale jeszcze 2 sierpnia poległ 22-letni Jan Wybrański pseudonim „Kanty”. Na Starówce zginął 18-letni Jerzy Ziętara.18 sierpnia w walkach na ulicy Chmielnej śmiertelnie ranny został 20-letni kapral podchorąży Jerzy Graczyk ps. „Roman”. Najmłodszym powstańcem był Andrzej Szwajkert. 11-letni „Jędruś”, „Zawiszak” ze zgrupowania szaroszeregowców był łącznikiem i zajmował się kolportażem powstańczej prasy. Poległ 29 września. W szpitalach warszawskich służbę pełniło kilku inowrocławskich lekarzy, m.in. dr Henryk Sikorski, przedwojenny ordynator szpitala powiatowego, który walczył w kampanii wrześniowej, zaś w trakcie walk powstańczych odniósł ciężkie rany i zmarł w listopadzie 1944 r. – już podczas transportu do obozu jenieckiego. W sumie w walkach udział wzięło kilkudziesięciu inowrocławian. Z kolei dr Stanisław Wachowiak należał do kręgu decydentów państwa podziemnego, od 30 września 1944 roku, na osobistą prośbę generała „Bora” kierował delegacją, która w Ożarowie toczyła rozmowy dotyczące warunków kapitulacji powstania i wyprowadzenia ludności z miasta. W rocznicowej uroczystości wezmą udział przedstawiciele władz samorządowych, wojska, organizacji kombatanckich, członkowie koła Światowego Związku Armii Krajowej, poczty sztandarowe, delegacje instytucji i stowarzyszeń. Obecna będzie kompania honorowa Garnizonu Inowrocław i orkiestra dęta Inowrocławskich Kopalń Soli „Solino" SA. Manifestację rozpocznie dźwięk syren miejskich. Modlitwę odmówi ks. prał. Leszek Kaczmarek, dziekan inowrocławski. Odczytany zostanie apel pamięci, oddana zostanie salwa honorowa. Pod obeliskiem zapłoną znicze i złożone będą wiązanki kwiatów. Prezydent Miasta Inowrocławia i Dowódca Garnizonu Inowrocław zapraszają mieszkańców do udziału w uroczystości.