Nie dla Sukiennic na Rynku

z konserwatorskiego punktu widzenia projektowanie na płycie Rynku w Inowrocławiu historyzującego obiektu, zbliżonego w architekturze do stylu budownictwa Polski południowej, jest nieuzasadnione i obce naszej regionalnej tradycji - uważa Miejski Konserwator Zabytków.

Przypomnijmy, że inowrocławski Rynek w latach 70-tych XX. wieku w „Katalogu zabytków sztuki w Polsce” został uznany za zabytek i wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz otoczony strefą ochrony konserwatorskiej. Pojawiające się w lokalnej prasie propozycje zabudowy płyty Rynku według porjektu inż. Romualda Bogdańskiego spowodowały, że Prezydent Miasta Inowrocławia wystąpił do pani Barbary Pawelczyk Miejskiego Konserwatora Zabytków o wydanie stosownej opinii. Zgodnie bowiem z prawem budowlanym, wszelkie zmiany dotyczące zagospodarowania płyty Rynku wymagają opinii Konserwatora. W związku z pojawiającymi się w prasie lokalnej wypowiedziami w sprawie Inowrocław, jako średniowieczny ośrodek miejski lokowany na prawie magdeburskim zachował w dużej mierze XIII – wieczny układ przestrzenny, charakteryzujący się centralnym elementem rozplanowania, jakim był kwadratowy rynek (pierwotny rynek obejmował obszar placu dochodzący od strony wschodniej do ul. Kościuszki, która niegdyś stanowiła jego wschodnią pierzeję) otoczony regularnymi kwartałami zabudowy, w tzw. układzie szachownicowym. Do XIX w. kształt przestrzenny nie uległ większym przeobrażeniom i obecnie jest czytelny w planie miasta. Natomiast duże zmiany zachodziły w architekturze. Na rynku rozebrano wieżę ratuszową, wymieniano zabudowę kwartałów, wznoszono nowe budynki, nie wprowadzając drastycznych zmian w wytyczony lokacją układ. Intensywny rozwój Inowrocławia, który przypadł na II poł. XIX w. spowodował, że w średniowieczną przestrzeń „wtopiono” eklektyczne, klasycystyczne, secesyjne kamienice, które dotrwały do współczesnych czasów. Architekturę miasta tworzyli miejscowi, a także spoza Inowrocławia budowniczy i architekci, nierzadko wsławieni inwestycjami budowlanymi realizowanymi w Polsce. Pozostawili po sobie myśl urbanistyczną w zabudowie działek, specyficzny zamysł artystyczny i bogactwo detalu architektonicznego, zaliczanych do ówcześnie obowiązujących trendów stylowych w polskim budownictwie. Ta urbanistyczno-architektoniczna spuścizna jest naszym miejskim dziedzictwem kulturowym o znaczeniu regionalnym, które zostało uznane za zabytek w formie wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz otoczone strefami ochrony konserwatorskiej. Rewaloryzacja historycznej zabudowy, jej adaptacja do współczesnych funkcji, projektowanie nowych budynków w zabytkowym krajobrazie jest wielkim wyzwaniem dla współczesnych architektów i urbanistów, bo powyższe zadania to odpowiedzialna praca nad określeniem wartości artystycznych, historycznych, naukowych i kulturowych opracowywanego zespołu historycznej zabudowy. Wędrując po regionach kraju dostrzegamy odmienne cechy krajobrazów miejskich, uwarunkowane odrębnością procesu historycznego i rozwoju kulturalnego. Działając na zurbanizowanych obszarach w różnych regionach Polski należy mieć świadomość wielowiekowych tradycji, które często tak odmienne tworzą wspólne dziedzictwo narodu polskiego. W tej różnorodności tkwi siła bogactwa sztuki oraz element „napędzający” rozwój ruchu turystycznego. Historyczne ośrodki miejskie, tak odmienne od bezbarwnych artystycznie powojennych prefabrykowanych osiedli zwanych „sypialniami”, stają się elementami miast, które wybijają się indywidualnym charakterem i skupiają budowle o największych walorach architektonicznych. Powstałe na przestrzeni wieków Inowrocławia specyficzne i charakterystyczne zabytkowe wnętrza urbanistyczno - architektoniczne krajobrazu miejskiego należy chronić i pielęgnować. Wobec powyższego z konserwatorskiego punktu widzenia projektowanie na płycie Rynku w Inowrocławiu historyzującego obiektu, zbliżonego w architekturze do stylu budownictwa Polski południowej, jest nieuzasadnione i obce naszej regionalnej tradycji. Barbara Pawelczyk Miejski Konserwator Zabytków