Rada Miejska nie podjęła uchwał o wygaśnięciu mandatów radnych

Na dzisiejszej sesji Rady Miejskiej radni nie uchwalili dwóch uchwał w sprawie wygaśnięcia mandatów radnych Jarosława Kopcia i Lidii Stolarskiej.

W związku z tym można się spodziewać, że o sytuacji zostaną powiadomione służby wojewody, który powinien podjąć kroki w celu wyjaśnienia do końca czy mandaty wygasły czy nie. Zatem czekają nas kolejne miesiące zanim sprawa dobiegnie końca. Poniżej uzasadnienie do uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Lidii Stolarskiej Uzasadnienie Pismem z dnia 28 lipca 2015 r. pan Jacek Olech wezwał Radę Miejską Inowrocławia do podjęcia uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnej Lidii Stolarskiej, która - według opinii ww.- wbrew przepisowi art. 159 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 133, z późn. zm.), łączy mandat radnej z funkcją ławnika. Ww. pismo pan Jacek Olech skierował do Rady Miejskiej Inowrocławia oraz do wiadomości Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i Komisarza Wyborczego w Bydgoszczy. Podstawowym zagadnieniem poruszonym przez pana J. Olecha w przedmiotowej korespondencji jest kwestia niedopuszczalnego łączenia mandatu radnego z funkcją ławnika. Uchwałą Rady Miejskiej Inowrocławia nr XIV/191/2011 z dnia 27 października 2011 r., na podstawie art. 160 § 1, 163 § 1 oraz 164 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych, pani Lidia Stolarska została wybrana do pełnienia funkcji ławnika sądowego w Sądzie Rejonowym w Inowrocławiu na kadencję w latach 2012- 2015. Następnie w wyniku przeprowadzonych wyborów samorządowych uzyskała mandat radnej Rady Miejskiej Inowrocławia w kadencji 2014-2018. Zgodnie z art. 159 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych ławnikami nie mogą być radni gminy, powiatu i województwa. Naruszenie ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności powoduje - w myśl art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.) ? wygaśnięcie mandatu radnego. Wygaśnięcie mandatu radnego z ww. przyczyny stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Jeżeli jednak radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, (a taka sytuacja miała miejsce w odniesieniu do radnej Lidii Stolarskiej) obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu (art. 383 § 5 i 6 Kodeksu wyborczego). Radna Lidia Stolarska złożyła ślubowanie w dniu 1 grudnia 2014 r., zatem do dnia 1 marca 2015 r. winna była złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się funkcji ławnika. Ww. radna we wskazanym w ustawie terminie takiego oświadczenia nie złożyła. Zgodnie z przyjętą konstrukcją wygaśnięcia mandatu radnego stan faktyczny, z którym ustawa łączy skutek w postaci wygaśnięcia mandatu radnego, obejmuje dwa zdarzenia: zaistnienie przesłanki określonej w art. 383 § 1 Kodeksu wyborczego i podjęcie uchwały przez radę o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu. Dopiero łączne wystąpienie obu tych zdarzeń pozbawia mandat radnego bytu prawnego. Przy czym, przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień (art. 383 § 2 i 3 Kodeksu wyborczego). Z oświadczenia przedłożonego przez Panią Lidię Stolarską wynika, że czynnie pełniła funkcję społeczną ławnika przy Sądzie Rejonowym w Inowrocławiu w Wydziale IV Pracy. Pani Lidia Stolarska podnosi, że nigdy, ani Rada Miejska, ani Przewodniczący Wydziału Pracy Sądu Rejonowego w Inowrocławiu, nie wskazywali jej na konieczność rezygnacji z funkcji ławnika w sytuacji, w której była ona pełniona w dacie obejmowania mandatu. Radna wyjaśniła ponadto, że ?należy zwrócić uwagę na fakt, iż przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, jasno nie precyzują postępowania sędziego społecznego w przypadku objęcia przez niego mandatu radnego miejskiego. Wskazane jest w art. 159 § 1 pkt 9 tejże ustawy, iż ławnikami nie mogą być radni gminy. Jednak akt ten nie wskazuje, co należy zrobić w sytuacji, gdy ławnik zostaje radnym. Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1413) wprowadziła zakaz łączenia funkcji radnego i ławnika. (...). Jak podkreślono w uzasadnieniu projektu omawianej nowelizacji, z powyższych względów w art. 159 § 1 pkt 9 precyzyjnie określono, że ławnikami nie mogą być w ogóle radni gminy, powiatu i województwa. Powyższy przepis formułuje przesłanki negatywne uniemożliwiające ubieganie się o funkcję ławnika, zatem osoby wymienione w tym przepisie nie mogą kandydować na funkcję ławnika. Ich kandydatury nie powinny być w ogóle rozpatrywane i poddawane głosowaniu w wyborach. Tak jak przesłanki pozytywne, także przesłanki negatywne są oceniane w stosunku do poszczególnych kandydatów na dzień wyborów?. Pani Lidia Stolarska podkreśliła jednocześnie, że ?w świetle powyższych okoliczności nie budzi wątpliwości, iż wykonując mandat radnego, nie mogę - i nie zamierzam - ubiegać się o pełnienie funkcji ławnika na kolejną kadencję. Jednocześnie, z regulacji tej nie wynika w sposób jasny i precyzyjny, czy osoba, która już pełni przedmiotową funkcję winna złożyć rezygnację?. W złożonych wyjaśnieniach radna wskazała również, iż ?pełnienie funkcji ławnika w żaden sposób nie kolidowało z wykonywaniem przeze mnie mandatu radnego. Wręcz przeciwnie, wiedza którą zdobyłam jako sędzia społeczny, pozwoliła mi z większym zaangażowaniem pracować na rzecz mieszkańców Inowrocławia. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności uważam, iż pod moim adresem nie można stawiać żadnych zarzutów, albowiem brak rezygnacji z funkcji ławnika wynikało tylko i wyłącznie z rozbieżności interpretacyjnych, z jakimi się spotkałam. Regulacje w tym zakresie nie są tak oczywiste i precyzyjne, aby można było doszukiwać się mojego zawinienia. W tej sytuacji uważam też, iż wystarczającym dla zakończenia sporu, jaki powstał na tym tle jest wygaśnięcie pełnionej przeze mnie funkcji ławnika?. Powyższe wyjaśnienia nie mogą mieć wpływu na ocenę naruszenia przez panią Lidię Stolarską ustawowego zakazu łączenia mandatu radnej z wykonywaniem funkcji ławnika po upływie terminu ustalonego przez ustawodawcę (w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania) na zrzeczenie się tej funkcji. Skutkiem niezrzeczenia się przez radną funkcji ławnika w ww. terminie jest wygaśnięcie mandatu, które rada gminy stwierdza, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu (art. 383 § 6 Kodeksu wyborczego). Termin na podjęcie uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego określony w art. 383 § 6 Kodeksu wyborczego jest terminem instrukcyjnym, co oznacza, że jego upływ nie pozbawia rady możliwości podjęcia uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu ww. radnej (uchwała NSA w Warszawie z dnia 23 października 2000 r. sygn. OPS 13/00, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. III SA/Kr 4/14Przewodniczący Rady Miejskiej Inowroclawia Tomasz Marcinkowski Uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu radnego doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz komisarzowi wyborczemu (art. 383 § 4 Kodeksu wyborczego). Poniżej uzasadnienie do uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Jarosława Kopcia Pismem z dnia 28 lipca 2015 r. pan Jacek Olech wezwał Radę Miejską Inowrocławia do podjęcia uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego Jarosława Kopcia, który - według opinii ww. - wbrew przepisowi art. 159 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 133, z późn. zm.), łączy mandat radnego z funkcją ławnika. Ww. pismo pan Jacek Olech skierował do Rady Miejskiej Inowrocławia oraz do wiadomości Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i Komisarza Wyborczego w Bydgoszczy. Podstawowym zagadnieniem poruszonym przez pana J. Olecha w przedmiotowej korespondencji jest kwestia niedopuszczalnego łączenia mandatu radnego z funkcją ławnika. Uchwałą Rady Miejskiej Inowrocławia nr XIV/191/2011 z dnia 27 października 2011 r., na podstawie art. 160 § 1, 163 § 1 oraz 164 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku - Prawo o ustroju sądów powszechnych, pan Jarosław Kopeć został wybrany do pełnienia funkcji ławnika sądowego w Sądzie Rejonowym w Inowrocławiu na kadencję w latach 2012- 2015. Następnie w wyniku przeprowadzonych wyborów samorządowych uzyskał mandat radnego Rady Miejskiej Inowrocławia w kadencji 2014-2018. Zgodnie z art. 159 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. ? Prawo o ustroju sądów powszechnych ławnikami nie mogą być radni gminy, powiatu i województwa. Naruszenie ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności powoduje - w myśl art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. ? Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.) ? wygaśnięcie mandatu radnego. Wygaśnięcie mandatu radnego z ww. przyczyny stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Jeżeli jednak radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu (art. 383 § 5 i 6 Kodeksu wyborczego). Radny Jarosław Kopeć złożył ślubowanie w dniu 1 grudnia 2014 r., zatem do dnia 1 marca 2015 r. winien był złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się funkcji ławnika. Ww. radny we wskazanym w ustawie terminie takiego oświadczenia nie złożył. Zgodnie z przyjętą konstrukcją wygaśnięcia mandatu radnego stan faktyczny, z którym ustawa łączy skutek w postaci wygaśnięcia mandatu radnego, obejmuje dwa zdarzenia: zaistnienie przesłanki określonej w art. 383 § 1 Kodeksu wyborczego i podjęcie uchwały przez radę o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu. Dopiero łączne wystąpienie obu tych zdarzeń pozbawia mandat radnego bytu prawnego. Przy czym, przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień (art. 383 § 2 i 3 Kodeksu wyborczego). Radny Jarosław Kopeć złożył oświadczenie, potwierdzone przez Sąd Rejonowy, że nie brał udziału w posiedzeniach ławniczych w latach 2014-2015, wobec czego nie narusza ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z funkcją ławnikaPrzewodniczący Rady Miejskiej Inowroclawia Tomasz Marcinkowski Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakreie jest niejednolite. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 19 sierpnia 2011 r. III SA/Łd 808/11 podtrzymanym przez NSA wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 r. II OSK 2489/11 stoi na stanowisku, że wobec jednoznacznego brzmienia art. 159 § 1 pkt 9 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych okoliczność, że radny nie brał udziału w orzekaniu nie ma żadnego znaczenia; wystarczy, że jest radnym i ławnikiem. Inne stanowisko prezentuje np. WSA w Opolu, które w wyroku z dnia 28 marca 2013 r. II SA/Op 318/12 podtrzymane przez NSA wyrokiem z dnia 17 września 2013 r. OSK 1813/13. W ww. wyrokach WSA i NSA prezentują pogląd, iż przepis art. 190 ust. 2a Ordynacji wyborczej (obecnie art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego) formułuje zakaz łączenia mandatu radnego z wykonywaniem, a zatem z realizacją, czy pełnieniem określonych funkcji. Jeśli zatem radny nie brał udziału w orzekaniu w terminie nieprzekraczającym 3 miesięcy od złożenia ślubowania, stanowi to istotną okoliczność uniemożliwiającą przyjęcie, że doszło do naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z piastowaniem funkcji ławnika. Niezrzeczenie się funkcji ławnika w określonym ustawowo terminie (w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania) przez radnego skutkuje wygaśnięciem mandatu. Wygaśnięcie mandatu stwierdza rada gminy, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu (art. 383 § 6 Kodeksu wyborczego). Termin na podjęcie uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego określony w art. 383 § 6 Kodeksu wyborczego jest terminem instrukcyjnym, co oznacza, że jego upływ nie pozbawia rady możliwości podjęcia uchwały o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu ww. radnej (uchwała NSA w Warszawie z dnia 23 października 2000 r. sygn. OPS 13/00, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. III SA/Kr 4/14). Uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu radnego doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz komisarzowi wyborczemu (art. 383 § 4 Kodeksu wyborczego).