Inowrocławscy krzyżowcy upamiętnieni

Na przełomie sierpnia i września, po blisko dwustuletniej nieobecności, do Inowrocławia powrócili franciszkanie. Zakon funkcjonował w naszym mieście już od XIII wieku aż do roku 1819, kiedy to dekretem króla pruskiego Fryderyka Wilhelma inowrocławski oddział franciszkanów ostatecznie zlikwidowano.

Mało jednak kto wie, że franciszkanie nie byli jedynym męskim zakonem związanym z dziejami Inowrocławia. Przez przeszło trzy wieki w naszym grodzie funkcjonował także klasztor rycerskiego Zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą. Zakonnicy prowadzili zespół szpitalny Świętego Ducha, od którego pochodzi dzisiejsza nazwa inowrocławskiej ulicy Świętego Ducha.

O fakcie tym przypomina umieszczona niedawno na gmachu Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Inowrocławiu (czyli popularnym „Kasprowiczu”) tablica informacyjna, która opisuje ten mało znany fragment historii miasta.

Tablica jest owocem projektu edukacyjnego przeprowadzonego przez uczniów (a obecnie już absolwentów) wchodzącego w skład ZSO Gimnazjum Dwujęzycznego – Huberta Jankowskiego, Jakuba Kędzierskiego, Dominika Trawińskiego, Szymona Walczaka i Michała Zielińskiego. Opiekunem uczniów był mgr Adam Kopeć. Celem projektu było przywrócenie w powszechnej świadomości inowrocławian wiedzy o roli, jaką w dziejach miasta odegrali członkowie tego rycerskiego zakonu. Uczniowie zebrali rozrzucone dotąd po różnych publikacjach informacje, skonfrontowali je z informacjami uzyskanymi od archeologa z inowrocławskiego muzeum – Marcina Woźniaka oraz od Edmunda Mikołajczaka – znanego inowrocławskiego regionalisty, a następnie dokonali ich całościowej syntezy.

Efekty pracy gimnazjalistów zostały zaprezentowane podczas corocznej wewnątrzszkolnej Gali Projektów Gimnazjalnych, a obecnie może się z nimi zapoznać, oczywiście w wersji skróconej, każdy mijający szkołę przechodzień lub turysta.

Napis na tablicy głosi: „W latach od ok. 1265 do 1592, na terenie ograniczonym dzisiaj ulicami  3 Maja, Toruńską, Najświętszej Marii Panny i Świętego Ducha – tuż za murami miasta i fosą, na wschód od bramy toruńskiej – mieściły się zabudowania zespołu szpitalnego Świętego Ducha prowadzonego przez rycerski Zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą.

Zespół ufundował książę kujawski Kazimierz I, a w jego skład wchodził dom zakonny wraz ze szpitalem,  kościół Świętego Ducha oraz przykościelny cmentarz.

Szpital pełnił rolę przytułku dla starych, schorowanych i ubogich mieszkańców miasta. Zgodnie z ówczesnymi standardami, zakonnicy nie sprawowali opieki medycznej nad swoimi podopiecznymi prócz niezbędnego minimum.        

W roku 1592 szpital przeszedł pod opiekę kolegium wikariuszy diecezji włocławskiej, a następnie w roku 1853 pod zarząd inowrocławskiego starostwa.

Zabudowania kompleksu zakonnego kilkakrotnie ulegały zniszczeniu w pożarach i zostawały odbudowywane. Ostatecznie budynki wyburzono w 1869 roku.”

Tablicę ufundowała społeczność uczniowska Gimnazjum i Liceum Jana Kasprowicza.