Ustanowienie służebności drogi koniecznej – procedura i opłaty, która może zaskoczyć.

Posiadając działkę musimy mieć możliwość dojechania do niej pojazdem. W przypadku gdy nasz grunt nie posiada dostępu do publicznej drogi dojazdowej konieczne może być ustanowienie służebności drogi koniecznej. Jak się za to zabrać i z czym to się wiąże?

Przeczytaj nasz artykuł, a dowiesz się:

• co to jest służebność drogi koniecznej
• jak ustanowić służebność drogi
• czy za umożliwienie dostępu do drogi publicznej konieczna jest zapłata

Aby ustanowić drogę do naszej działki musimy wykonać szereg działań, zacząć od znalezienia właścicieli gruntów sąsiednich, ustanowienia służebności drogi koniecznej, aż uzyskamy możliwość dostępu do drogi publicznej. Co warto wiedzieć o tym procesie?

Zgodnie z art. 285 § 1 i 2 KC służebność gruntowa to prawo rzeczowe, obciążające właściciela jednej nieruchomości na rzecz drugiej. Najczęściej służebność drogi koniecznej pozwala na przejazd przez grunty należące do innej osoby aby dostać się do własnej posesji. Może jednak być konieczna także w innych sytuacjach. Służebność drogi obowiązuje wtedy, gdy właściciel nieruchomości nie posiada dostępu do drogi publicznej, konieczne jest uwzględnienie interesu społeczno-gospodarczego oraz właściciel nieruchomości obciążonej w przypadku służebności drogi dojazdowej nie odniesie szkód na swojej działce. Spełnienie tych wszystkich warunków jest konieczne, aby możliwe było wytyczenie drogi koniecznej. Musi to być zrobione z jak najmniejszym obciążeniem gruntów. Jednak droga zapewniająca dostęp do drogi publicznej musi spełniać szereg wymagań.

Przede wszystkim droga musi być odpowiednio szeroka. Prawo służebności nie wspomina o dokładnych wymiarach, jednak zwyczajowo powinna ona mieścić samochód oraz przewożony przez niego towar. W razie potrzeby można sięgnąć po inne uregulownia, np. dotyczące warunków technicznych drogi dojazdowej. Znajdziemy tam informację, że droga dojazdowa powinna mieć nie mniej niż 3 metry szerokości, a jeśli obok ma powstać chodnik dla pieszych minimum 5m szerokości.

Ustanowienie służebności drogi przeprowadzane jest w formie aktu notarialnego zawierającego porozumienie między właścicielami sąsiednich działek. W przypadku gdy strony nie są w stanie się porozumieć co do przebiegu lub szerokości drogi konieczne jest złożenie wniosku do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Właściciel działki bez dostępu do drogi publicznej może zażądać wyznaczenia drogi dojazdowej na posesji sąsiada. Aby to zrobić właściciel działki bez dostępu do drogi publicznej powinien złożyć wniosek do sądu lub do urzędu gminy.

Służebność drogi można również uzyskać poprzez jej zasiedzenie przez 20 lat. Trzeba jednak udowodnić poniesienie nakładów związanych z jej przygotowaniem. 

Umowa o ustanowieniu służebności drogi może zostać zniesiona w trakcie jej trwania. Jest to możliwe w sytuacji, gdy korzystanie z niej jest uciążliwe dla właściciela nieruchomości obciążonej, a w międzyczasie do posesji ustanowiono nową drogę dojazdową. 

Planując złożyć wniosek o służebność drogi pamiętajmy, że za udostępnienie fragmentu działki właścicielowi nieruchomości obciążonej należy się wynagrodzenie. Można je obliczyć samodzielnie lub poprosić o pomoc rzeczoznawcę. Ponieważ wartość gruntu może się zmieniać w czasie, należność za wykorzystanie fragmentu działki niekoniecznie musi być równowartością kwoty zakupu tej części nieruchomości. Umowa o ustanowienie służebności może również zostać wypowiedziana, a kwota wynagrodzenia przeliczona na nowo.

nadesłane