Coś się ruszyło w sprawie sody

Po wielu spotkaniach ze strona rządową Ministerstwo oficjalnie poinformowało, że w wyniku podjętych w Parlamencie Europejskim prac. dot. dyrektywy 2003/87/WE Udało się wynegocjować zwiększenie benchmarku na sodę kalcynowaną.

Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku.

W nawiązaniu do interpelacji poselskiej Pani Posłanki Magdaleny Łośko w sprawie zagrożenia likwidacją zakładu sody kalcynacyjnej w Janikowie i wpływu unijnych regulacji na polski przemysł – K10INT8725, uprzejmie informuję, iż jesteśmy świadomi trudnej sytuacji zakładu Qemetica Soda Polska S. A. wynikającej w dużej mierze ze zmiany definicji emisji w systemie EU ETS11, dokonanej w ramach ostatniej rewizji dyrektywy 2003/87/WE22. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podejmuje na forum Unii Europejskiej działania zmierzające do zniwelowania negatywnych skutków tej zmiany dla przemysłu, w tym producentów sody kalcynowanej.

W ramach prowadzonych w ostatnim czasie na forum UE prac nad aktami wykonawczymi do dyrektywy 2003/87/WE udało nam się wynegocjować m.in. zwiększenie benchmarku na sodę kalcynowaną, co skutkować będzie zwiększonym przydziałem uprawnień do emisji na produkcje sody. Rewizja benchmarku będzie dotyczyła również wskaźników na rok 2025. Ponadto prowadzimy obecnie rozmowy z Komisją Europejską dot. sposobu monitorowania i rozliczania emisji w produktach odpadowych, tj. w szlamach i przepale, których efektem może być zwolnienie producentów sody kalcynowanej z obowiązku rozliczania części emisji w ramach systemu EU ETS.

Wpływ transformacji energetyczno-klimatycznej na przemysł jest jednym z głównych tematów poruszanych ostatnio na forum Unii Europejskiej, również głośno podnoszony przez Polskę. Dostrzegamy dużą dynamikę zmian w naszym otoczeniu i konieczność dostosowań. Dlatego kluczowym zadaniem przed którym stoimy jest zwiększanie produktywności i konkurencyjności UE przy jednoczesnym zachowaniu europejskiego modelu społecznego. W tym kontekście priorytetem jest obniżenie cen energii. Wysokie ceny energii to jedna z głównych przyczyn spadku konkurencyjności UE. W przypadku Polski 
uderzają w szczególności w przedsiębiorstwa przemysłu energochłonnego, w związku z niekorzystnym miksem energetycznego kraju. Przemysł jest bardzo istotnym
sektorem dla Polski oraz dla UE, dlatego dążymy do wypracowania najkorzystniejszych dla niego rozwiązań. 1 Europejski system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, ang. European Union Emissions Trading System

2 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/87/WE z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE

Odnosząc się do kwestii niższych cen produktów sprowadzonych spoza UE, uprzejmie informuję, iż narzędziem mającym utrzymać konkurencyjność europejskiego przemysłu, zapobiegając zjawisku ucieczki emisji jest mechanizm CBAM33. CBAM ma pozwolić na wyrównanie kosztów związanych z emisją CO2 dla towarów importowanych do UE i towarów unijnych objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji. Jednostkowa cena certyfikatów CBAM będzie odzwierciedlać cenę uprawnień do emisji w systemie EU ETS. 

Na chwilę obecną CBAM obejmuje wąski zakres wysokoemisyjnych towarów, który będzie stopniowo rozszerzany, aby pełniej odzwierciedlać sektory objęte EU ETS. Rząd RP – wsłuchując się w postulaty zgłaszane przez przemysł – postuluje na forum UE jak najszybsze rozszerzenie mechanizmu CBAM.

Ponadto, w ramach funkcjonującego od 2020 r. Funduszu Modernizacyjnego (FM) uruchomiono krajowe programy priorytetowe, w tym te, które wspierają sektor przemysłu. Nabory wniosków przeprowadza Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – Operator FM.

1) Przemysł energochłonny – OZE – okres wdrażania 2021-2030, budżet 650 mln zł https://www.gov.pl/web/nfosigw/przemysl-energochlonny---oze
2) Przemysł energochłonny - poprawa efektywności energetycznej – 2022-2030, budżet 350 mln zł. https://www.gov.pl/web/nfosigw/przemysl-energochlonny---
poprawaefektywnosci-energetycznej.

W kontekście krajowych rozwiązań kompensacyjnych, uprzejmie informuję iż jednym z głównych krajowych mechanizmów wsparcia przemysłu energochłonnego jest system rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych44 znajdujący się we właściwości Ministra Rozwoju i Technologii. W świetle coraz gorszej sytuacji przemysłu energochłonnego, zwróciliśmy się z do Ministra Rozwoju i Technologii z prośbą o rozważenie możliwości podjęcia działań mających na celu rozszerzenie listy sektorów mogących ubiegać się o wsparcie z systemu rekompensat.

Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska