Baltowie opanowali Biskupin

W minioną sobotę w Biskupinie rozpoczął się XIII Festyn Archeologiczny w Biskupinie. Festynowe, niejednokrotnie kapryśne dni września, corocznie dostarczają tysiącom zwiedzających niepowtarzalnych przeżyć i umożliwiają bezpośredni kontakt z przeszłością.

Wielu z nich przyjeżdża do Biskupina po to, aby stanąć twarzą w twarz z wojownikiem wikińskim czy słowiańskim lub samemu wykonać gliniane naczynie. Festyn od samego początku, czyli od 1995 roku organizowany jest przez Muzeum Archeologiczne w Biskupinie oraz Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Mottem przewodnim Festynu jest: „weź zabytek do ręki, zrób jego kopię i poczuj historię”. Organizatorzy stawiają na przekazanie wiedzy o przodkach poprzez zabawy, gry, pokazy i występy zespołów muzycznych. Każdego roku Festyn ma inny tytuł i oferuje liczne, nowe niespodzianki dla odwiedzających. Tegoroczny festyn zatytułowany „Bałtowie – północni sąsiedzi Słowian” rozpoczął się w sobotę 15 września i potrwa dziewięć długich dni, aż do 24 września. Kim zatem byli tytułowi Bałtowie? To lud, który osiedlił się u południowo-wschodnich wybrzeży Morza Bałtyckiego ponad 2500 lat temu. Ludność ta przybyła z niedostępnych terenów leśnej strefy wschodniej Europy, aby na długie wieki zasiedlić te obszary. Bałtowie byli niezwykle zróżnicowaną mozaiką społeczności, na co pozwalały im warunki geograficzne – jeziora, mokradła, tereny pagórkowate. Za sprawą wielu swoich umiejętności zaczęli kontrolować szlaki handlu bursztynem, nawet z Cesarstwem Rzymskim. I właśnie to bogactwo kultury Bałtów, ich wewnętrzne podziały, ale przede wszystkich życie codzienne oraz sposoby walki starają się zaprezentować wykonawcy w trakcie Festynu Archeologicznego w Biskupinie. Aby wspomóc rodzimych wykonawców w tym roku do Biskupina ściągnęli rzemieślnicy oraz muzycy i tancerze z Litwy i Łotwy. Prosto z Rygi zawitała do Biskupina grupa „Troksnu iela”, która przedstawia tradycyjne zajęcia domowe. Z Litwy stowarzyszenia „Pajauta” przybliża zwiedzającym pracę jubilera, bursztyniarza, kowala oraz garncarza. Wśród litewskich specjalistów znajdują się również znawcy dawnej medycyny, których w tym roku będą wspierać specjaliści z Katedry Historii Medycyny Collegium Medicum z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jako dawni cyrulicy prezentują razem stosowanie dawnych medycznych zabiegów, sporządzanie różnych leczniczych i magicznych wywarów oraz przedstawiają inscenizację badania niezwykle realistycznie ucharakteryzowanego chorego trędowatego. Również z Rygi, z Narodowego Muzeum Historii, pochodzą zabytki eksponowane w biskupińskim muzeum na wystawie zatytułowanej „Skarby starożytnej Łotwy”. Jest to niezwykła okazja do obejrzenia najcenniejszych i jednocześnie niezwykle ciekawych i wyróżniających się bogactwem i stylistyką przedmiotów pochodzących z różnych czasów - od epoki kamienia po średniowiecze. W XIII wieku u zachodnich rubieży osadnictwa bałtyjskiego osiedlili się rycerze Zakonu Krzyżackiego, a z drugiej strony, na północnym wschodzie pojawili się rycerze Zakonu Kawalerów Mieczowych. Obydwa Zakony nieustannie podejmowały próby nawrócenia Bałtów oraz odbicia ich ziem. Szczególnie zagrożone były plemiona pruskie, zamieszkujące tereny dzisiejszej północno-wschodniej Polski, Półwysep Sambijski i rejon dolnego Niemna. W trakcie Festynu prezentowana jest właśnie obrona wioski bałtyjskiej przed napadem krzyżackim, oparta na historycznej obronie grodu jaćwieskiego w Szurpiłach. Na tegoroczny Festyn przybyli również goście z Białorusi - wielu znakomitych rzemieślników, którzy zaprezentują swoje wysokiej klasy umiejętności wytaczania glinianych naczyń, tkania przepięknych krajek, wytwarzaniu przedmiotów z drewna czy, niespotykanego już na naszych ziemiach, wyplatania oryginalnych wyrobów z kory brzozowej i lipowej często zdobionych wzorami wybijanymi specjalnymi stemplami oraz zespoły „Stary Olsa” i „Jawaryna”, które prezentują ciekawą muzykę białoruską, a chętnych gości uczą tańców. Swoje umiejętności i oryginalną muzykę prezentować będzie również zespół „Sugalló” z Węgier. Również z tamtych terenów przybędą folusznicy, którzy pokażą jak dawniej wyrabiano filc, jak i czym go barwiono i zaprezentują swoje najpiękniejsze wyroby. Na Festyn zawitał również kupiec rzymski, który zatrzymał się w Biskupinie nie kilka dni podczas swojej podróży po bursztyn do ludów bałtyjskich. Obok wielu rozmaitych rzemiosł warte zobaczenia są także pokazy wykonawców z Holandii (obróbka lnu, farbowanie tkanin, wykonanie plecionek), Anglii (obozowisko łowców mezolitycznych). Tegoroczny Festyn jest wyjątkowy również z innych względów. W tym roku rezerwat w Biskupinie otrzymał prestiżową nagrodę Unii Europejskiej EUROPA NOSTRA, która nazywana jest archeologicznym Noblem. Każdy zatem kto chce sam „dotknąć” przeszłości powinien pojawić się na Festynie w Biskupinie, ponieważ będzie miał niepowtarzalną okazję nie tylko nauczyć się wiele o swoich przodkach, ale przede wszystkim zrozumieć dlaczego tak niezwykle ważne jest nasze wspólne dziedzictwo kulturowe. Zobacz materiał filmowy