Prezydenci obradowali w Inowrocławiu

5 maja w Inowrocławiu odbył się Konwent Prezydentów Pięciu Miast Regionu. To spotkania cykliczne, na których spotykają się prezydenci Bydgoszczy, Torunia, Włocławka, Grudziądza i Inowrocławia, po to by rozmawiać o najważniejszych sprawach dla miast.

Tym razem gospodarzem spotkania był Prezydenta Miasta Inowrocławia, Ryszard Brejza, a tematem wiodącym był projekt ustawy o pracownikach samorządu terytorialnego. Obecna ustawa ma już 18 lat i była 19 razy nowelizowana. Trwają więc prace nad nową ustawą i jednocześnie konsultacje z samorządami. Prezydenci, których gościliśmy w Inowrocławiu włączyli się w debatę nad usprawnieniem pracy samorządu dzięki właściwym zapisom w ustawie. Poniżej prezentujemy wypracowane stanowisko 5 prezydentów. Ponadto szefowie miast rozmawiali o rozwoju turystyki w regionie i możliwości pozyskiwania funduszy unijnych na projekty turystyczne. Rozmawiano także o perspektywach Rozwoju Portu Lotniczego w Bydgoszczy i jego znaczeniu dla 5 miast. Kolejne spotkanie odbędzie się w połowie czerwca w Bydgoszczy. STANOWISKO Prezydentów Miast uczestniczących w Konwencie Prezydentów Miast Regionu Województwa Kujawsko – Pomorskiego 5 maja 2008 r. w Inowrocławiu w sprawie projektu ustawy o pracownikach samorządowych 1. Z zadowoleniem przyjąć należy projekt nowej ustawy o pracownikach samorządowych, która w sposób kompleksowy reguluje status pracowników samorządowych, bez odsyłania do przepisów innych ustaw (dotychczas obowiązująca ustawa o pracownikach samorządowych odsyłała w pewnym zakresie do przepisów ustawy o pracownikach urzędów państwowych). Regulacja ta jednak nadal jest zbyt kazuistyczna, gdyż ogranicza pracodawcę samorządowego w swobodnym doborze kadr, przy pomocy których realizuje zadania wynikające z ustawy. Ustawodawca powinien pozostawić pracodawcy samorządowemu prawo do ustalenia katalogu stanowisk specjalnych, do których nie miałyby zastosowania przepisy ustawy o pracownikach samorządowych, dotyczące zatrudniania i zwalniania. Rozważyć także należy przekazanie kompetencji w zakresie ustalania wynagrodzenia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do uprawnień wojewody. Zasady przyznawania tego wynagrodzenia powinny być określone w odrębnych przepisach z uwzględnieniem takich wskaźników jak np. liczba mieszkańców, wysokość budżetu itp., 2. W projekcie ustawy przyjęto kilka dobrych, a nawet oczekiwanych rozwiązań, a mianowicie: 1) zdefiniowanie pojęcia „wolne stanowisko urzędnicze”; 2) dopuszczenie możliwości awansu lub przesunięć pracowników wewnątrz urzędu, czy też pomiędzy pracodawcami samorządowymi lub służbą cywilną; 3) wyraźne wyłączenie obowiązku przeprowadzania naboru w sytuacji zatrudniania pracownika na zastępstwo; 4) wyeliminowanie obowiązku publikacji w BIP informacji o wszystkich kandydatach spełniających wymagania formalne; 5) wprowadzenie obowiązku odbycia służby przygotowawczej dla pracownika podejmującego pracę po raz pierwszy na stanowisku urzędniczym; 6) wprowadzenie obowiązku złożenia ślubowania przez wszystkich pracowników zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych; 7) odejście od szczegółowej ustawowej regulacji kwestii oceny pracowników; 8) przeniesienie regulacji dotyczących stosunku pracy wójta (burmistrza, prezydenta miasta), dalej „wójta” do ustawy ustrojowej; 9) przekazanie wójtowi kompetencji w zakresie zatrudniania sekretarza oraz wprowadzenie obowiązku apolityczności stanowiska sekretarza; 10) uregulowanie kwestii zatrudniania kierownika urzędu stanu cywilnego i jego zastępcy w sposób, który eliminuje dotychczasowe wątpliwości w tym zakresie; 11) uelastycznienie czasu pracy pracowników, co jest korzystne również dla interesantów. 3. Projekt ustawy zawiera jednak rozwiązania, które należy zaopiniować negatywnie: a. ustawowe określenie kompetencji sekretarza, które jednocześnie wchodzą w zakres kompetencji wójta określony w art. 6 pkt. 4 projektu ustawy oraz w art. 30 ustawy o samorządzie gminnym; b. regulacja zawarta w art. 5 ust. 2 projektu uniemożliwia rozwiązanie stosunku pracy zastępcy wójta przed upływem kadencji, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 43 pkt 4 projektu (tj. wygaśnięcie mandatu wójta przed upływem kadencji); c. wprowadzenie mianowania na wniosek urzędnika; d. brak określenia stanowisk specjalnych, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt. 4 projektu; e. ograniczenie obowiązku apolityczności tylko do stanowiska sekretarza. 4. Szczegółowe uwagi do projektu ustawy: 1) projekt ustawy nie zawiera definicji gminnych jednostek organizacyjnych (art. 2 pkt 3); proponujemy zdefiniowanie tych jednostek poprzez wprowadzenie np. następującej reguły: „Jednostkami organizacyjnymi gminy są wszystkie jednostki przez nią utworzone, bez względu na ich formę prawną”; 2) brak powiązania przepisu art. 5 ust. 3, dotyczącego równoznaczności powołania i odwołania skarbnika przez organ stanowiący z nawiązaniem i rozwiązaniem umowy o pracę, z regulacjami Kodeksu pracy określającymi zasady i sposoby rozwiązania umowy o pracę; w szczególności wątpliwość budzi możliwość ustalenia w jakim trybie (wypowiedzenia, rozwiązania bez wypowiedzenia) nastąpi rozwiązanie stosunku pracy skarbnika w przypadku podjęcia przez radę uchwały o jego odwołaniu; 3) nakładanie się kompetencji wójta i sekretarza do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy wobec osób zatrudnionych w urzędzie gminy ( vide art. 6 pkt 4 i art. 7 ust. 3 pkt 2 ); 4) doprecyzowania wymaga zapis dotyczący stanowisk urzędniczych; wskazanym byłoby wprowadzenie przepisu, zgodnie z którym za stanowiska urzędnicze były uznawane nie tylko określone w wykazie, o którym mowa w art. 38 ust. 2 projektu, stanowiska w urzędzie gminy, ale także odpowiadające im stanowiska w gminnych jednostkach organizacyjnych; 5) w art. 8 jest ust. 1, w sytuacji braku ust. 2 – sprzeczne z zasadami techniki prawodawczej; 6) użycie niedokreślonego zwrotu „wymaganiami związanymi ze stanowiskiem urzędniczym” w kontekście informacji o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, które stanowią informację publiczną; w praktyce może powstać problem jakie informacje podlegają ujawnieniu na zasadach dostępu do informacji publicznej ( art. 12 ust. 4); 7) użycie zwrotu „miejsce zamieszkania” raz bez bliższego określenia rozumienia tego pojęcia (art. 13 ust. 2 pkt 1), innym razem z określeniem rozumienia pojęcia „miejsce zamieszkania” wg przepisów Kodeksu cywilnego (art. 14 ust. 2 pkt 3); zgodnie z zasadą racjonalnego prawodawcy te same zwroty należy rozumieć tak samo, różne zwroty należy rozumieć odmiennie. Wprowadzenie w art. 14 ust. 2 pkt 3 do zwrotu „miejsce zamieszkania” dodatkowo „wg przepisów Kodeksu cywilnego” może sugerować jakoby użyty w art. 13 ust. 2 pkt 1 zwrot „miejsce zamieszkania” należało rozumieć inaczej niż wg przepisów Kodeksu cywilnego. Ponadto należałoby usunąć zapis zawarty w art. 13 ust. 2 pkt 3, powoduje on bowiem zbytnie utrudnienie procedury naboru; 8) trudności interpretacyjne nasuwa art. 15 ust. 3; wydaje się, że zwrot ” lub na czas określony nie dłuższy niż 6 miesięcy”, należy zastąpić zwrotem ” lub na czas określony dłuższy niż 6 miesięcy”; wątpliwość może rodzić rozumienie pojęcia „ zatrudnienie” – czy wystarczy samo pozostawanie w stosunku pracy (np. w czasie urlopu macierzyńskiego, wychowawczego, zwolnienia lekarskiego), czy niezbędne jest faktyczne świadczenie pracy; 9) w art. 17 należałoby dodać po wyrazach „lub kurateli” wyrazy „a także osoby pozostające faktycznie we wspólnym pożyciu”; 10) odwołanie się w art. 19 ust. 2 i art. 24 do orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, podczas gdy obecnie są to orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stosowanie do art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym ( Dz. U. Nr 100, poz. 461); 11) regulacja zawarta w art. 22 powinna dotyczyć tylko pracowników mianowanych. Ponadto proponowany w art. 22 ust. 2 zapis jest wysoce niekorzystny dla pracodawcy, wiążąc go obowiązkiem wypłaty dotychczasowego wynagrodzenia przez okres aż 6 miesięcy od przeniesienia pracownika na inne stanowisko. W przypadku pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę okres ten wynosi maksymalnie 3 miesiące; 12) użycie w art. 24 ust. 2 pojęcia „urząd” oznacza, że określonego w tym przepisie obowiązku odprowadzania składki nie ma np. starostwo, czy biuro wskazane w art. 2; 13) określenie w art. 24 ust. 2 obowiązku odprowadzania składki na ubezpieczenie społeczne nasuwa wątpliwość o istnienie obowiązku odprowadzania składki zdrowotnej i podatku dochodowego; 14) regulacja zawarta w art. 26 powinna dotyczyć wszystkich pracowników, a nie tylko mianowanych. Brak jest bowiem uzasadnienia do ograniczania uprawnień pracodawcy do zwolnienia pracownika z pełnienia obowiązków w okresie wypowiedzenia z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, tylko do pracowników mianowanych; 15) pominięcie w art. 28 ust. 1 prawomocnego ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z pracy w urzędzie jako podstawy rozwiązania bez wypowiedzenia stosunku pracy z pracownikiem samorządowym mianowanym, rodzi wątpliwość o konsekwencje dla stosunku pracy orzeczenia takiej kary. Ponadto brakuje wśród przyczyn rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika „prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne” 16) rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia, o którym mowa w art. 28 ust. 2 należałoby objąć również prawomocne orzeczenie o częściowym lub całkowitym ubezwłasnowolnieniu; 17) wyrazy „ z urzędnikiem samorządowym” w art. 28 ust. 6 należy zastąpić wyrazami „z pracownikiem samorządowym”; 18) z uwagi na posługiwanie się przez ustawodawcę w kodeksie pracy pojęciem „odpowiedzialność porządkowa pracowników”, a w art. 35 ust. 4 projektu zwrotem „odpowiedzialność pracownicza”, powstaje wątpliwość, czy należy te zwroty uznać za tożsame znaczeniowo. W tej sytuacji konieczne byłoby zdefiniowanie pojęcia „odpowiedzialność pracownicza”; 19) w art. 31 ust. 5 zabrakło regulacji dotyczącej kwestii odwołania w sytuacji, kiedy oceniającym jest pracodawca samorządowy, czy takie odwołanie wówczas przysługuje i do kogo?; 20) ustalenie w art. 38 ust. 4, że regulamin wynagrodzeń może określać wysokość dodatków dla pracowników mianowanych oznacza, że pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę pozbawieni zostaliby dodatków, które obecnie przewidują – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego, a które utracą moc z powodu braku podstawy prawnej; 21) w art. 38 ust. 5 należałoby zdefiniować pojęcie ”miesięczne wynagrodzenie”. Sugestia ta zmierza do rozstrzygnięcia wątpliwości (występujących również w dotychczasowym stanie prawnym), jakie składniki wynagrodzenia powinny być uwzględniane przy obliczaniu miesięcznego wynagrodzenia (stałe czy średnie, otrzymywane (należne) za jaki okres?). Wątpliwości są tym bardziej uzasadnione, że w proponowanej zmianie art. 26 ust. 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym użyto wyrażenia: „ maksymalne wynagrodzenie wójta (…) nie może przekroczyć w ciągu miesiąca…..”; 22) użycie w art. 41 ust. 3 niedokreślonego zwrotu „ w wyjątkowych wypadkach”, w przypadku obowiązku wykonywania przez pracownika samorządowego pracy w nocy oraz niedziele i święta; 23) w art. 43 wprowadzającym zmiany do ustawy o samorządzie gminnym w nowelizowanym art. 26 zwrot „wójt” niekonsekwentnie występuje z dookreśleniem w nawiasie „burmistrz, prezydent”, w miejscach, gdzie brak tego dookreślenia powstaje wątpliwość czy chodzi także o burmistrza i prezydenta, np. w przepisie wskazującym na czas trwania kadencji, wydaje się, że dookreślenia są zbędne z uwagi na treść przepisu 11a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto w nowelizowanym art.26 ust.5 należy dodać zdanie: „Dotyczy to również miast, w których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy prezydent Miasta był organem wykonawczo-zarządzającym”. Należałoby także zdefiniować użyte w ust. 9 art. 26 ustawy o samorządzie gminnym „maksymalne wynagrodzenie wójta”, z analogicznych przyczyn jak podano w pkt 17 konieczne jest określenie, jakie składniki wynagrodzenia powinny być uwzględnione przy stosowaniu ww. przepisu, czy np. do limitu wynagrodzenia, o którym mowa w omawianym przepisie należy wliczyć nagrodę jubileuszową otrzymaną przez wójta w danym miesiącu, bądź dodatkowe wynagrodzenie roczne dla pracowników jednostek sfery budżetowej?; 24) w art. 26 ust. 12 ustawy o samorządzie gminnym (art.43 projektu ustawy o pracownikach samorządowych) wyrazy „najniższego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy, ustalonego przez Ministra Pracy i Polityki społecznej na podstawie odrębnych przepisów” należy zastąpić wyrazami „minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy; 25) w przepisach końcowych projektu ustawy o pracownikach samorządowych przepis art. 48 budzi wątpliwości w zakresie regulacji stosunków pracy pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania w dniu wejścia w życie nowej ustawy, szczególnie w za kresie podlegania tych pracowników nowemu systemowi ocen i skutkom z tym związanym. Ryszard Brejza Prezydent Miasta Inowrocławia Konstanty Dombrowicz Prezydent Miasta Bydgoszczy Michał Zaleski Prezydent Miasta Torunia Robert Malinowski Prezydent Miasta Grudziądza Andrzej Pałucki Prezydent Miasta Włocławka