Jak ubrany jest biskup?

Biskup w Kościołach chrześcijańskich pełni rolę zwierzchnika – to zastępca oraz wysłannik Zbawiciela. Duchowny posiada pełnię sakramentu święceń między innymi w Kościele rzymskokatolickim i prawosławnym. Kiedy biskup sprawuje liturgię oraz obrzędy, powinien on nosić określone szaty liturgiczne i akcesoria biskupie – to właśnie po nich można go rozpoznać. W tym artykule omawiamy, jak ubrany jest biskup.

Urząd biskupi w Kościele katolickim – najważniejsze informacje

Boże prawo wskazuje, że biskupi są następcami Aniołów – w momencie święceń na mocy biskupiej konsekracji udzielany jest im Duch Święty przez innych biskupów. Wraz z tą chwilą, kiedy przyjmują sakrament święceń w stopniu episkopatu, stają się pasterzami Bożego ludu. Wśród ich trzech głównych obowiązków wyróżnia się nauczanie, uświęcanie oraz rządzenie – należą one w pełni do biskupa diecezjalnego, który jest wspomagany przez biskupa pomocniczego.

Warto także wspomnieć o podziale biskupów zawartym w Kodeksie Prawa Kanonicznego, który stworzony został w 1983 roku. Zapisy w nim zawarte wskazują, że biskupów można podzielić na dwie główne kategorie prawne: diecezjalnych i tytularnych. Pierwsi posiadają własne diecezje, natomiast drudzy nie – określani są oni jako biskupi pomocniczy. Należą do nich też biskupi pozostający w stanie spoczynku, jak i kapłani pracujący przy Konferencjach Episkopatu czy w Kongregacjach Watykańskich.

Szaty liturgiczne i akcesoria biskupa – przegląd

Podczas sprawowania liturgii i obrzędów biskupi zobowiązani się do ubierania odpowiednich szat liturgicznych oraz akcesoriów biskupich. Elementy te powinny być tworzone z należytą starannością, przy wykorzystaniu wytrzymałych materiałów. Starannie wykonane akcesoria dla biskupa dostępne są tutaj: https://www.holyart.pl/akcesoria-liturgiczne/akcesoria-dla-biskupa.

Szaty biskupa

Pewne elementy ubioru są wspólne dla diakona, prezbitera oraz biskupa. Należy do nich m.in. alba, to znaczy długa szata o barwie białej, która sięga do kostek i posiada długie rękawy, a także stuła – szeroka, długa wstęga symbolizująca godność urzędu kapłańskiego i związaną z nim władzę.

Mitra – nakrycie głowy biskupa

Liturgiczne nakrycie głowy biskupa to mitra – stanowi ona element stroju o uroczystym charakterze. Składa się z dwóch trójkątów połączonych opaską i posiada dwie wiszące z tyłu taśmy. Chociaż obecnie duchowni są uprawnieni do noszenia tylko jednej mitry – zwykłej bądź ozdobnej – a ich wybór zależy od rodzaju celebracji liturgicznej, kiedyś mitra posiadała bardziej zróżnicowane formy i występowała w trzech rodzajach.

Piuska nakrywające czubek głowy biskupa

Symbolizująca obłok Bożej Obecności i Bożej opieki nad noszącą ją osobą piuska nakrywa czubek głowy biskupa. Cechuje się ona niewielkimi rozmiarami oraz drobną pętelką na środku. Biskup nosi ją nie tylko podczas liturgii, ale również poza nią.

Pektorał – napierśnik

Noszenie pektorału na sercu należy do obowiązków każdego biskupa od XVI wieku. Krzyż ten stanowi znak opieki Zbawiciela, a także przypomnienie o tym, jak ważne jest głoszenie wieści o ukrzyżowaniu Jezusa Chrystusa.

Paliusz – pas z białej wełny

Paliusz, czyli pas z białej wełny zdobiony sześcioma wszytymi równoramiennymi krzyżami w barwie białej, noszony jest przez biskupa na ramionach. Posiada on zakończenia będące czarnymi, jedwabnymi fragmentami. Ten element ubioru podkreśla władze i funkcje kapłana w zgromadzeniu, jak również wskazuje na łączność ze Stolicą Apostolską.

Pastorał – znak siły i władzy

Najstarszym znakiem siły oraz władzy jest pastorał – laska używana przez biskupa w trakcie liturgii. Co istotne, kapłan może jej używać tylko we własnej diecezji. Jeśli chce to robić poza nią, musi uprzednio pozyskać zgodę miejscowego biskupa.

Pierścień biskupi

Wśród symboli władzy biskupiej wymienia się również pierścień. Jest on noszony na serdecznym palcu prawej dłoni jako znak zaślubin biskupa z diecezję. Stanowi on oznakę wierności. Charakteryzuje się on kulistą formą, która wskazuje na wieczność. Co interesujące, kiedyś pierścień biskupi noszony był wyłącznie podczas liturgicznych czynności, jednak w 1984 roku zmieniono tę zasadę – obecnie biskupi zobowiązani są do noszenia go codziennie, podczas każdej liturgii z wyjątkiem Wielkiego Piątku.

Szaty oraz akcesoria biskupie kryją w sobie bogatą symbolikę. Podkreślają one wagę pełnionego urzędu, dlatego powinny być wykonane z wysokojakościowych materiałów i starannością.

nadesłane