Bajki Krasickiego - jakie są te najpiękniejsze?

Ignacy Błażej Franciszek Krasicki był polskim duchownym, a także poetą i prozaikiem. Zasłynął szczególnie z tworzenia krótkich bajek, których interpretacja po dziś dzień wzbudza zainteresowanie oraz zaskakuje bystrością spojrzenia na świat tego myśliciela.

 Utwory w repertuarze "księcia poetów" poruszają takie tematy, jak zło moralne, pycha, zazdrość, chciwość, skąpstwo, odróżnianie spraw istotnych oraz nieistotnych, uleganie pozorom, konsekwencje kierowania się emocjami, zalety kierowania się rozsądkiem i wiedzą o świecie, krytyka wystawnego życia dworskiego. Biskup za bohaterów bajek uznał najczęściej zwykle zwierzęta, symbolizujące określone cechy ludzkie. Najbardziej znanym dziełem charakteryzującym się powyższymi cechami są: "Bajki i przypowieści" wydane w 1779 roku, które zawierają ponad sto dzieł tego gatunku epiki.

Człowiek i zdrowie

„Człowiek i zdrowie” jest to dziesięciozgłoskowa bajka, charakteryzująca się występowaniem rymów parzystych typu aabb. Opowiada historię dwóch postaci: człowieka oraz zantropomorfizowanego zdrowia. Bohaterowie podążają razem w nieokreślonym bliżej celu po nieznanej drodze. Początkowo przedstawiciela ludzkości rozpiera energia i chęć dominacji. Próbuje biec, jak najszybciej się przemieszczać, co spotyka się z oporem towarzysza. Sytuacja wzbudza w człowieku irytację oraz rozgoryczenie, które potęgują rady, a także pouczanie głoszone przez zdrowie. Po pewnym czasie podróżnicy zrównują się tempem, aby na końcu trasy prowadzący w pierwszym etapie został daleko z tyłu za kompanem. Prośba od słabnącego zostaje zlekceważona i skonfrontowana z uprzednim odrzuceniem podpowiedzi.

W ten symboliczny sposób zostaje przedstawiona kolejność ludzkiej egzystencji. W dzieciństwie człowiek nie dba o formę oraz dobrobyt fizyczny. Jednakże energii z każdym kolejnym rokiem jest coraz mniej, aż u kresu życia choroby i starość zaczynają dominować nad beztroską młodością. Krasicki w tym utworze ostrzega przed nieracjonalnym, bezmyślnym podejściem ludzi do własnej egzystencji. Nadmierne szafowanie siłami fizycznymi lub niszczenie zdrowia używkami, destruktywnym trybem życia może skutkować niedołężnością w wieku podeszłym. Utwór wydaje się nie tylko poradę natury medycznej, ale raczej pesymistyczną, smutną refleksją nad dolą każdego przedstawiciela ludzkości.

Czapla, ryby i rak

Utwór „Czapla, ryby i rak” jest przykładem bajki o nieregularnej ilości sylab w wersach i układzie parzystych rymów aabb. Specyficznego charakteru nadaje jej narracyjność i obecność dialogów. Głównym bohaterem dzieła jest tytułowa czapla, która musi sprytem zdobyć pokarm na przekór swojej, związanej z zaawansowanym wiekiem niedołężności. Udaje się nad pobliski staw, gdzie opowiada rybom zmyśloną historię o rzekomym pomyśle rybaków dotyczącym spuszczeniu wody w stawie. Ptak proponuje przerażonym zwierzętom przeniesienie do pobliskiego jeziora, po czym połyka naiwne ofiary, które same wpływają do jego dzioba. Sprytna czapla postanawia spróbować podobnego fortelu na rakach, jednak pierwszy stawonóg spostrzega podstęp i dusi szczypcami bohatera podczas lotu.

Krasicki w tym utworze piętnuje nie tylko oczywistą zdradę oraz oszustwo, ale także w ironiczny sposób pokazuje los postaci nadmiernie ufnych czy nieumiarkowanych. Gdyby czapla w swoim nieposkromionym apetycie ograniczyła się jedynie do zjedzenia ryb, najprawdopodobniej nadal by żyła. Zachęcona powodzeniem pierwotnego planu postanowiła posunąć się o krok dalej, co ją zgubiło. Ignacy Krasicki pokazuje co grozi osobom nieumiejącym opanować rosnących potrzeb i żądz.

undefined